Portrait : Gary Victor fèt nan Pòtoprens an 1958. Li se pitit sosyològ René Victor. Apre etid li nan agronomi, li travay kòm fonksyonè leta, pami lòt kote nan Ministè Planifikasyon, anvan li vin jounalis. Ant 1976 ak 1983, Gary Victor pibliye nouvèl literè nan jounal leta Le Nouveau Monde, epi pita nan jounal Le Nouvelliste. Li vin kronikè la a soti 1983 rive 1990. Li te redaktè an chèf jounal Le Matin jouk nan mwa jen 2004.
Gary Victor se tou senaris pou televizyon ak radyo. Eskètch radyo li yo, ki gen yon ton dirèk e san konpliman, ansanm ak seri televizyon li yo sou lavi ti boujwazi ayisyèn nan, souvan fè gwo bri sou ond yo. Li travay tou nan Ministè Planifikasyon; li te direktè jeneral jounal L’UNION an 1990; teknisyen nan Konsèy Elektoral Pwovizwa an 1987, 1990 ak 1995; epi direktè jeneral nan Ministè Kilti a soti mas 1991 rive septanm 1991. Li te tou sekretè jeneral Sena Repiblik Ayiti a ant 1996 ak 2000.
Nan dat 17 novanm 2020, pandan setyèm edisyon Maraton Liv la, nan yon rankont ak jèn elèv nan Direksyon Nasyonal Liv la (DNL), li fè konnen li te ekri premye woman li a lè li te gen 15 an.
Pandan karyè li kòm ekriven, Gary Victor pibliye anpil woman, nouvèl literè, pyès teyat, yon esè ak eskètch radyo.
Pami woman li yo, nou jwenn:
Clair de Manbo, Un octobre d’Élyaniz, La piste des sortilèges, Le diable dans un thé à la citronnelle, À l’angle des rues parallèles, Le cercle des époux fidèles, Je sais quand Dieu vient se promener dans mon jardin, Les cloches de la Brésilienne, Nuit albinos, Saison de porcs, Le sang et la mer, Soro, Maudite éducation, Collier de débris, Cures et châtiments, L’escalier de mes désillusions, Les temps de la cruauté, Masi, Un homme dangereux, Le violon d’Adrien, Sakad, elatriye.
Li pibliye tou anpil rekèy nouvèl tankou:
Symphonie pour demain, Albert Buron ou profil d’une élite, Sonson Pipirit, Nouvelles interdites, Treize nouvelles vaudou, Quand le jour cède à la nuit, Histoires entendues ou vécues dans un tap-tap, ak lòt ankò.
Gary Victor se otè plizyè pyès teyat, tankou:
Le jour où l’on vola ma femme, Anastase, Nuit publique, Défilé, La Reine des Masques ak Le Douzième Étage.
Esè
• Pour une littérature-monde (2007)
Imè ak sosyete
• Les Chroniques d’un leader haïtien comme il faut, yon rekèy eskètch radyo ki te pase sou Radio Métropole.
Senaryo sinema
Li kolabore ak sinèyas Arnold Antonin sou plizyè fim, pami yo:
Piwouli et le Zenglendo (2001),
Le président a-t-il le SIDA ? (2007),
Les amours d’un Zombi (2010).
Ekriven ayisyen Gary Victor fè pati finalis edisyon 2024 Pri Senk Kontinan Frankofoni an pou woman li Le violon d’Adrien, pibliye nan edisyon Mémoire d’encrier. Jiska prezan, okenn ekriven ayisyen poko janm genyen pri prestijye sa a. Anvan li, Mackenzy Orcel te finalis an 2023, Marvin Victor an 2011, epi Emmelie Prophète ak Jean d’Amérique an 2021.
Rezilta final la te dwe anonse 26 mas, nan kad Jounen Entènasyonal Frankofoni an. Gayan pri a resevwa 15 000 ero epi li benefisye yon pwomosyon entènasyonal pandan yon ane antye, anba òganizasyon Òganizasyon Entènasyonal Frankofoni an (OIF).
Edisyon sa a make pa yon gwo richès literè, ak vwa divès ak inik ki montre vitalite literati lang franse a atravè senk kontinan yo. Gary Victor, ki deja rekonèt kòm yon gwo poto mitan nan literati ayisyèn, jwenn konsa yon lòt opòtinite pou fè vwa pa li, ansanm ak vwa Ayiti, tande pi lwen toujou.
Le tout au pluriel magazine nous sommes vos yeux et vos oreilles.
Le tout au pluriel Magazine Magazine socio-culturel